เคยสงสัยที่มาของโลงจำปาไหม ? ทำไมโลงจำปาจึงมีราคาแพง และเป็นโลงที่มีความเชื่อมาจากจีนได้อย่างไร ?

โลงจำปา หรือที่บางพื้นที่เรียกว่า โลงจีน, โลงหัวหมู หรือ โลงจำปาจีน ผลิตจาก ไม้สักทั้งต้น โดยเลือกใช้ไม้สักขนาดใหญ่แล้วนำมาแปรรูปเป็นโลงจากไม้ชิ้นเดียว หรือที่เรียกกันว่า “ไม้ทั้งท่อน” ไม่ได้ต่อไม้หลายชิ้นเข้าด้วยกัน ทำให้โลงมีความแข็งแรง ทนทานต่อสภาพความชื้น และสามารถฝังดินได้นานตามความเชื่อดั้งเดิม งานผลิตต้องอาศัยช่างฝีมือที่มีประสบการณ์สูง ใช้เวลาและความประณีตในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การคว้านไม้ การรองพื้นหลายชั้นเพื่อป้องกันการรั่วซึมของของเหลว การรองด้วยผงปูน ใบชา และผ้าหนา รวมถึงการตกแต่งขอบโลงอย่างละเอียด จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้โลงจำปามีราคาสูง และถูกมองว่าเป็น “บ้านหลังสุดท้าย” ที่สมเกียรติสำหรับผู้ล่วงลับ โลงจำปามีที่มาจากภูมิปัญญาและวัฒนธรรมจีนที่ให้ความสำคัญกับความกตัญญูและการส่งผู้เสียชีวิตอย่างสมบูรณ์ที่สุด

ที่มาของคำว่า “จำปา” โลงจำปาคืออะไร

คำว่า “จำปา” ในบริบทของโลงศพ มีข้อสันนิษฐานจากหลายแหล่ง ยังไม่มีหลักฐานตายตัวเพียงแนวเดียว บางความเห็นเชื่อว่ามาจากชื่อไม้หอมในคติความเชื่อดั้งเดิม ซึ่งไม้จำปาเป็นไม้ที่มีกลิ่นหอมและถูกมองว่าเป็นไม้มงคล สื่อถึงความบริสุทธิ์ ความสงบ และการเดินทางไปสู่ภพภูมิที่ดี อีกแนวคิดหนึ่งมองว่า “จำปา” อาจเป็นคำเรียกที่เพี้ยนมาจากภาษาจีน เมื่อถูกใช้และถ่ายทอดต่อกันมาในสังคมไทยเชื้อสายจีน จนกลายเป็นคำเฉพาะที่ใช้เรียกโลงไม้ทั้งท่อนขนาดใหญ่ที่ใช้ในพิธีศพตามขนบจีน ไม่ว่าที่มาจะมาจากภาษาใด คำว่า “โลงจำปา” ในปัจจุบันจึงไม่ได้หมายถึงชนิดของไม้เพียงอย่างเดียว แต่สื่อถึงโลงศพที่มีความหมายเชิงพิธีกรรม ความเป็นมงคล และการให้เกียรติผู้ล่วงลับอย่างสูงสุด

หลักการเลือกสีของโลงจำปา สีของโลงจำปาเลือกอย่างไร ? โลงจำปาไม่สามารถเลือกได้ตามความชอบส่วนตัว แต่จะถูกกำหนดตามขนบธรรมเนียมจีน โดยพิจารณาจากเพศ อายุ และมณฑลหรือกลุ่มชนของผู้ล่วงลับ เช่น แต้จิ๋ว กวางตุ้ง ไหหลำ หรือฮกเกี้ยน ตัวอย่างเช่น ผู้หญิงชาวแต้จิ๋วที่อายุยังไม่ถึง 100 ปี มักใช้โลงสีดำ แต่หากอายุเกิน 100 ปี จะใช้โลงสีแดงแทน ขณะที่ชาวไหหลำ หากผู้เสียชีวิตมีอายุเกิน 80 ปี จะใช้สีแดงไม่ว่าจะเป็นเพศใดก็ตาม สีของโลงจึงไม่ใช่เพียงความสวยงาม แต่เป็นสัญลักษณ์ที่สะท้อนอายุ วัย และความเป็นสิริมงคลตามความเชื่อของแต่ละกลุ่มวัฒนธรรม

คำและลวดลายที่เขียนบนโลงจำปา มักเป็นอักษรมงคลภาษาจีน เช่น อักษรที่สื่อถึงความสงบ ความดีงาม อายุยืน หรือการไปสู่สุคติ รวมถึงการระบุสถานะของผู้ล่วงลับตามประเพณี ลวดลายที่ใช้ตกแต่งรอบโลงก็มีความหมายเชิงสัญลักษณ์ โดยทั่วไป โลงสำหรับผู้หญิงมักใช้ลวดลายปลายหงส์ ขณะที่โลงสำหรับผู้ชายจะใช้ลวดลายปลายมังกร การเขียนอักษรและการประดับลวดลายเหล่านี้ ไม่ได้มีไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่เป็นการให้เกียรติ แสดงความกตัญญู และส่งผู้ล่วงลับตามพิธีกรรมที่ถูกต้องตามความเชื่อจีนอย่างครบถ้วน

ความแตกต่างระหว่าง “โลงจำปา” กับ “โลงจีนทั่วไป”

แม้ในภาษาพูดทั่วไป โลงจำปามักถูกเรียกรวมว่าเป็น “โลงจีน” แต่ในความเป็นจริง โลงจีนไม่ได้หมายถึงโลงจำปาทุกใบ โลงจีนเป็นคำเรียกกว้าง ๆ สำหรับโลงศพที่ใช้ในพิธีกรรมแบบจีน ซึ่งอาจทำจากวัสดุหลากหลาย เช่น ไม้ประกอบ หรือไม้แปรรูปหลายชิ้น ขณะที่ โลงจำปา ถือเป็นโลงระดับพิธีที่มีลักษณะเฉพาะ ใช้ไม้ทั้งท่อน ไม่ต่อไม้หลายชิ้น มีความหนา แข็งแรง และผ่านขั้นตอนการผลิตที่ประณีตมากกว่า อีกทั้งยังผูกโยงกับความเชื่อเรื่องอายุ ความเป็นสิริมงคล สี ลวดลาย และฐานะของผู้ล่วงลับอย่างชัดเจน กล่าวได้ว่า โลงจำปาเป็นโลงจีนประเภทหนึ่ง แต่เป็นประเภทที่สะท้อนความกตัญญู ความเคารพ และการส่งผู้เสียชีวิตอย่างสมบูรณ์ตามคติความเชื่อจีนโบราณมากที่สุด

ฟาราเวล (Farawell)  บริการรับจัดงานศพ บริการโลงศพจีน โลงจำปา จัดส่งเคลื่อนย้ายร่าง มีบริการโลงจำปาจำหน่าย และให้คำแนะนำตามขนบธรรมเนียมพิธีจีนอย่างเหมาะสม เพื่อการส่งผู้ล่วงลับอย่างดีที่สุด ติดต่อได้ที่ @Farawell หรือโทร 097-496-9595 บริการจัดส่งโลงให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง